Đắc nhân tâm

Đây là bản tóm tắt và bài học do nh2app.com tự viết, không phải bản dịch. Muốn đọc đủ các câu chuyện minh hoạ của tác giả, hãy mua sách (nút ở cuối trang).

Cuốn sách nói về điều gì

Dale Carnegie (1888–1955) dạy các lớp nói trước công chúng và giao tiếp cho người đi làm ở New York. How to Win Friends and Influence People (1936) gom lại những nguyên tắc ông dạy, minh hoạ bằng rất nhiều chuyện có thật của học viên và người nổi tiếng. Ở Việt Nam sách quen thuộc với tên Đắc nhân tâm — "được lòng người".

Ý lõi: con người hành động theo cảm xúc và lòng tự trọng nhiều hơn theo lý lẽ. Muốn được quý mến và thuyết phục người khác, hãy làm họ thấy mình quan trọng một cách thật lòng.

Phần 1 — Ba nguyên tắc nền tảng

1. Không chỉ trích, oán trách hay than phiền. Chỉ trích làm người ta phòng thủ và tìm cách biện minh, hiếm khi làm họ sửa.
2. Thành thật khen ngợi và biết ơn. Ai cũng khao khát được ghi nhận. Khen thật, khen cụ thể — khác hẳn nịnh.
3. Khơi gợi ở người khác một mong muốn tha thiết. Muốn ai làm gì, hãy nói bằng điều họ muốn, không phải điều bạn muốn.

Phần 2 — Sáu cách tạo thiện cảm

1. Quan tâm thật sự đến người khác.
2. Mỉm cười.
3. Nhớ tên người khác — với họ, tên mình là âm thanh dễ nghe nhất.
4. Biết lắng nghe; khuyến khích người khác nói về họ.
5. Nói về điều người kia quan tâm.
6. Làm người khác thấy mình quan trọng — một cách thành thật.

Phần 3 — Mười hai cách thuyết phục người khác theo cách nghĩ của bạn

1. Cách duy nhất để thắng một cuộc tranh cãi là tránh nó.
2. Tôn trọng ý kiến người khác; đừng bao giờ nói thẳng "anh sai rồi".
3. Mình sai thì nhận ngay và rõ ràng.
4. Bắt đầu bằng thái độ thân thiện.
5. Làm người kia nói "vâng, đúng" ngay từ đầu.
6. Để người kia nói nhiều.
7. Để người kia cảm thấy ý tưởng là của họ.
8. Thành thật nhìn vấn đề từ góc nhìn của họ.
9. Đồng cảm với mong muốn và ý nghĩ của họ.
10. Gợi đến động cơ cao thượng.
11. Trình bày ý tưởng một cách sinh động, ấn tượng.
12. Đưa ra một thử thách (khơi tinh thần ganh đua lành mạnh).

Phần 4 — Chín cách làm người lãnh đạo (thay đổi người khác mà không gây phản cảm)

1. Bắt đầu bằng lời khen và sự ghi nhận thật lòng.
2. Nhắc lỗi một cách gián tiếp.
3. Nói về lỗi của mình trước khi góp ý người khác.
4. Đặt câu hỏi thay vì ra lệnh.
5. Để người kia giữ thể diện.
6. Khen từng tiến bộ dù nhỏ — khen thật lòng và hào phóng.
7. Cho người kia một tiếng tốt để họ cố sống xứng đáng.
8. Khích lệ; làm cho lỗi có vẻ dễ sửa.
9. Làm người kia vui khi làm điều bạn đề nghị.

Áp dụng — ví dụ gần gũi

Chủ quán góp ý nhân viên pha chế làm sai công thức — cách cũ: "Sao em làm ẩu vậy, nói bao nhiêu lần rồi!"

Theo sách:

"Hôm qua khách khen ly cà phê muối em pha ngon lắm. Riêng trà đào, anh thấy hôm nay hơi ngọt — hồi mới làm anh cũng hay lỡ tay đường. Em thử cân lại theo công thức xem, mình làm thử một ly cùng nhau nhé?"

Có đủ: khen trước (P4.1), nhắc gián tiếp (P4.2), nói lỗi mình (P4.3), đề nghị thay vì ra lệnh (P4.4), giữ thể diện (P4.5).

Bán hàng: thay vì "Sản phẩm bên em tốt nhất thị trường", hỏi "Chị đang khó chịu điều gì với cái máy cũ?" — để khách nói nhiều (P3.6), rồi nói bằng điều khách muốn (P1.3).

Gia đình: con bị điểm kém — hỏi "Con thấy bài nào khó nhất?" trước khi phán xét; khen con vì đã dám kể thật.

Thực hành 21 ngày (gợi ý)

Đọc sách này cho tỉnh táo

• Một số người chê sách dạy thao túng. Chính Carnegie nhấn mạnh nhiều lần: nguyên tắc chỉ có giá trị khi thật lòng — khen giả, quan tâm giả sẽ bị lộ.
• Các ví dụ là nước Mỹ đầu thế kỷ 20; bối cảnh khác nhưng tâm lý con người gần như không đổi.
• "Tránh tranh cãi" không có nghĩa là im lặng trước điều sai nghiêm trọng (gian lận, an toàn) — khi đó vẫn phải nói, chỉ là nói khéo.

Nếu chỉ nhớ một câu

Muốn người khác thay đổi, hãy để họ giữ được lòng tự trọng — và nói bằng điều họ muốn, không phải điều bạn muốn.